..:: FIZYKA ::..

Dynamika

Część I
Oddziaływania w przyrodzie

Klasyfikacja oddziaływań

Na podstawie codziennych obserwacji jesteśmy w stanie podzielić oddziaływania na dwie zasadnicze grupy:

  • oddziaływania mechaniczne, czyli takie dla których nieodzowny jest kontakt ciał oddziałujących;
  • oddziaływania „na odległość”, tu kontakt bezpośredni ciał nie jest wymagany.

Jeśli bliżej przyjrzymy się powyższej klasyfikacji możemy dojść do wniosku, że z oddziaływań na odległość da się jeszcze wydobyć przynajmniej trzy odrębne grupy.

  • Spadające jabłko na ziemię, utrzymujący się satelita na orbicie okołoziemskiej, zasysanie kosmicznej materii przez czarne dziury świadczą o istnieniu oddziaływań grawitacyjnych. Dla ich zaistnienia wystarczy, że dwa ciała są obdarzone masą i znajdują się w pewnej odległości od siebie.
  • Zauważamy czasami podczas czesania włosów ich przyciąganie w kierunku grzebienia. Podobnie jak drobne fragmenty kartki podskakują i przyklejają się do potartego o sukno bursztynu. Te zjawiska świadczą o oddziaływaniach elektrostatycznych. Tu konieczne są ładunki elektryczne zgromadzone na ciałach.
  • Kiedy weźmiemy kawałek odpowiednio silnego magnesu i zaczniemy nim poruszać pod kartką na wierzchu której znajduje się stalowa pineska zauważymy jej ruch zgodny z naszymi oczekiwaniami. To efekt oddziaływań magnetycznych. Wynikają one z istnienia w magnesach tajemniczych domen magnetycznych i zdolności do namagnesowania stali (być może więcej później).

Czy potrafisz przytoczyć inne przykłady oddziaływań na odległość dla wymienionych powyżej trzech grup?

W naszym świecie jest tak, że obserwując skutki wnioskujemy o ich przyczynach. Na tej podstawie mogliśmy właśnie wyodrębnić wyżej poczynione klasyfikacje. Ale zaraz, o jakich skutkach tu mowa. Już wyjaśniamy:

  • Statyczne skutki oddziaływań (zgniecenia, rozciągnięcia, ugięcia). Inaczej na skutek któregoś z oddziaływań ciało zostało zniekształcone.
  • Dynamiczne skutki oddziaływań (wprawienie w ruch, zatrzymanie, zmiana kierunku ruchu). Inaczej na skutek któregoś z oddziaływań ciało zmieniło swój stan ruchu.

W celu jakościowego opisu oddziaływań, które zawsze są wzajemne (gdy jedno ciało działa na drugie, to drugie też musi działać na pierwsze; inaczej się nie da) wystarczą słowa.

W celu ilościowego porównywania oddziaływań konieczne jest wprowadzenie pojęcia siły F.

Siła jest wielkością wektorową co znaczy, że posiada wartość, kierunek i zwrot.

Wcześniej poznane wektory to w kolejności: przemieszczenie, prędkość, przyspieszenie.

Na ciało może działać kilka sił jednocześnie. Wtedy warto posługiwać się pojęciem siły wypadkowej (będzie więcej w dalszej części).

Oddziaływania w przyrodzie   http://www.fizykon.org :: „KĄT” Fizyka

Informacje o oddziaływaniach znajdziecie również wchodząc pod poniższe wejście:
   »»»   
O oddziaływaniach


Natomiast pod tymi wejściami dowiecie się więcej o składaniu siły wypadkowej (przydatne podchodząc do zrozumienia I zasady dynamiki Newtona - następny temat):
   »»»   
Siła wypadkowa
oraz Przykład 1, Przykład 2, Przykład 3 i Przykład 4

Ponieważ ponownie spotykamy się z pojęciem wektora (wcześniej przemieszczenie prędkość i przyspieszenie, obecnie siła) warto ponownie przećwiczyć w jaki sposób składają (dodają) się wektory. Pomocna w tym może być poniższa symulacja:
   »»»   
Dodawanie wektorów

Koniec części I



..:: Dynamika :: Spis treści ::..    ..:: Spis treści :: Dynamika ::..

      »»»    Oddziaływania w przyrodzie Część I
      »»»    Zasady dynamiki Newtona Część II
      »»»    Kula na sprężystym podłożu Część III
      »»»    Siła wypadkowa a ruch Część IV
      »»»    Rozciąganie sprężyny Część IV

Jeśli masz jakieś uwagi, pytania odnośnie tego działu skorzystaj z
forum fizyka

GÓRA         SZKOŁA         

©2007-2016 Licencja Creative Commons